Kombiden Ses Gelmesi Tehlikeli mi? Hangi Ses Ne Anlama Gelir?

Kombinizden gelen sesin çoğu, cihazın normal çalışmasının bir parçasıdır. Buna karşılık uğultu, ıslık, kaynama ve özellikle pat ya da güm şeklinde duyulan patlama sesleri, çözülmesi gereken bir sorunu işaret eder. Bu rehberde kombiden gelen sesleri tek tek ayırdık. Hangi ses hangi parçadan gelir, hangisi beklemeye gelir, hangisinde kombinizi kapatmanız gerekir, hepsini sırayla anlattık.

Kombiden ses gelmesi normal mi?

Kombiler tamamen sessiz cihazlar değildir. Fanın dönmesi, sirkülasyon pompasının suyu tesisata basması ve brülörün ateşlenmesi belirli bir sesi zaten üretir. Vaillant’ın kullanıcı rehberinde de belirtildiği gibi, gürültülü çalışan bir kombi çoğu zaman acil bir tehlike anlamına gelmez, çünkü kombiler kendilerini durduran güvenlik mekanizmalarıyla üretilir.

Sesi anlamlı kılan şey şiddeti değil, karakteri ve ne zaman ortaya çıktığıdır. Kombi ilk çalışırken duyulan kısa bir çıtırtı ile ısınma boyunca süren bir ıslık aynı şey değildir. Yeni başlayan, giderek artan ya da her ateşlemede tekrar eden bir ses, arkasında bir sebep olduğunu gösterir. Aşağıdaki başlıklarda sesleri duyduğunuz hâliyle ayırdık, böylece kendi kombinizde hangisini dinlediğinizi kolayca eşleştirebilirsiniz.

Uğultu ve vınlama sesi

Kombi çalıştığı sürece devam eden, düzenli ve tekdüze bir uğultu ya da vınlama duyuyorsanız kaynak neredeyse her zaman hareketli parçalardır. E.C.A. bu sesi doğrudan iki nedene bağlıyor. Birincisi fan motorunun balans ayarının bozulması, ikincisi sirkülasyon pompası rulmanlarının aşınması. Warmhaus da aynı noktayı işaret ediyor ve fan motorunun zamanla aşınmasını, rulmanların bozulmasını sebep olarak sayıyor.

Pratikte ayrım şöyle yapılır. Ses yalnızca kombi ısıtmaya geçtiğinde ve suyun dolaşımıyla birlikte duyuluyorsa sirkülasyon pompası öncelikli şüphelidir. Ses ateşlemeden hemen önce başlıyor ve kombi kapanınca kesiliyorsa fan motoru öndedir. Bu tür bir uğultu can güvenliği açısından acil değildir, ancak aşınan rulman kendi kendine düzelmez. Ses zamanla metalik bir tıslamaya dönüşürse parçanın ömrünü tamamladığı anlaşılır.

Sıcak suyu açınca kombiden uğultu sesi gelmesi

Çok sık karşılaştığımız tarif şudur. Kombi sessiz duruyor, musluktan sıcak su açılınca uğultu başlıyor, musluk kapanınca kesiliyor. Buradaki fark kombinin sıcak su moduna geçmesidir. Bu modda cihaz peteklere değil plakalı eşanjöre yönelir, su akış hızı artar ve akışı algılayan parçalar devreye girer. Plakalı eşanjörde kireç varsa ya da su akış türbini yorulmuşsa ses tam bu anda belirginleşir. Sesin yalnız sıcak suda çıkıp ısıtmada çıkmaması, aramayı doğrudan bu tarafa daraltır ve teşhisi kolaylaştırır.

Aynı ayrım kombinin genel gürültü seviyesi için de geçerlidir. Kombi eskiden sessizken şimdi sürekli gürültülü çalışıyorsa, yani ses belirli bir ana değil çalışmanın tamamına yayılmışsa, hareketli parçalardaki aşınma ilk sırada gelir.

Islık ve kaynama sesi

Suyun kaynamasını andıran, ısınma sırasında yükselen ıslık ya da fokurdama sesinin teknik karşılığı kaynama vuruntusudur. E.C.A.’nın açıklaması net. Ana eşanjör yüzeyinde biriken yoğun kireç tabakası suyun bölgesel olarak kaynamasına yol açar ve ortaya çıkan ses ıslık şeklinde duyulur. Vaillant da aynı olguyu suyun kombi içinde kaynama noktasına ulaşması olarak tanımlıyor ve bu sesi teknik müdahale gerektiren gruba koyuyor.

Mekanizma şudur. Kireç ya da tesisattan gelen çamur ana eşanjörün su kanallarını daraltır. Daralan kanalda su yeterince hızlı akamaz, alevin üstündeki bölgede aşırı ısınır ve küçük buhar kabarcıkları oluşur. Bu kabarcıklar hemen sönerken duyduğunuz ses açığa çıkar.

Burada çoğu kaynağın atladığı bir ayrım var. Daralmayı yapan tek şey kireç değildir. Suyun sert olmadığı bölgelerde asıl etken, tesisatın içinde korozyonla oluşan ve zamanla eşanjöre taşınan çamurdur. Bu yüzden ıslık sesi duyduğunuzda yalnız kombiye bakmak yetmez, tesisatın da değerlendirilmesi gerekir. Uzun süre bakım görmemiş sistemlerde ikisi bir arada görülür.

Bu ses cihazın hemen patlayacağı anlamına gelmez ama sistemin zorlandığını gösterir. Daralan kanal ısı transferini düşürür, kombi aynı sıcaklığı yakalamak için daha uzun yanar, faturanız artar ve eşanjör yıpranır. Çözüm eşanjörün kimyasal olarak temizlenmesi ya da ileri aşamada değişimidir. Tesisat tarafında çamur birikmişse petek temizliği ile birlikte ele alınması gerekir.

Lıkırtı, su şırıltısı ve fokurdama

Su akıyormuş gibi duyulan lıkırtı ve şırıltı seslerinin sebebi genellikle sistemde sıkışmış havadır. E.C.A. bu sesi doğrudan birikmiş hava kabarcıklarının sirkülasyon sırasında oluşturduğu gürültüye bağlıyor. Vaillant ise bu grubu tehlikesiz sayıyor ve radyatörlerin havasının alınmasıyla çözülebileceğini belirtiyor.

Hava tesisata birkaç yoldan girer. Yaz boyunca kapalı kalan sistem, yapılan bir tamir, eklenen su ya da sızdıran bir bağlantı bunların başında gelir. Radyatörlerinizin üst kısmı soğuk kalıyor, alt kısmı ısınıyorsa hava tanısı büyük ölçüde kesinleşir. Peteklerin havasını aldıktan sonra basınç düşeceği için suyu tamamlamanız gerekir. Doğru değeri ve ekleme adımlarını kombi basıncı rehberimizde anlattık. Kısaca, soğuk sistemde ibre 1 ile 1,5 bar arasında olmalıdır.

Havayı defalarca aldığınız hâlde ses birkaç hafta içinde geri geliyorsa artık sorun hava değildir. Sisteme sürekli hava girmesi çoğunlukla sızdıran bir noktaya ya da genleşme tankının görevini yapamamasına işaret eder.

Tıkırtı, çıtırtı ve takırtı

Kombi çalışmaya başlarken ya da durduktan kısa süre sonra duyduğunuz tek tük çıtırtılar çoğunlukla masumdur. Warmhaus bu sesleri parçaların ısınıp genleşmesine bağlıyor. Metal ısındıkça büyür, soğudukça toparlanır ve bu hareket sırasında kısa bir çıt sesi çıkar. Özellikle uzun süre kapalı kalan kombilerde, yani kışa ilk geçişte daha belirgin duyulur.

Aynı gruba giren bir başka ses cızırtıdır. Kombi çalışırken duyulan hafif cızırtı çoğunlukla ateşleme anında elektrotun kıvılcım vermesiyle ya da yoğuşmalı modellerde oluşan yoğuşma suyunun sıcak yüzeye temasıyla ilgilidir. Kısa süreli ve ateşlemeyle sınırlıysa beklenen bir sestir, sürekli hâle geldiyse elektrot ve yanma odası kontrol edilmelidir.

Ayırt etmeniz gereken durum, sesin sıcak su ile ısıtma arasındaki geçişlerde ortaya çıkmasıdır. Musluğu her açıp kapattığınızda kombiden takırtı ya da vuruntu geliyorsa E.C.A.’nın işaret ettiği neden öne çıkar, üç yollu vana mekanizmasındaki dişli kırılmaları. Bu durumda ses tesadüfi değil, her geçişte tekrarlıdır. Üç yollu vana görevini tam yapamadığında peteklerin ısınmaması ya da sıcak suyun gelmemesi gibi şikâyetler de tabloya eklenir.

Pat, güm ve patlama sesi

Kombiden gelen sesler içinde en ciddiye alınması gereken grup budur. Ateşleme anında duyulan tek ve sert bir pat ya da güm sesi, gazın olması gerektiği anda tutuşmadığını gösterir. E.C.A. bu sesin nedenini açıkça yazıyor. Ateşleme elektrotlarının kirlenmesi veya gaz valfinin yanlış modülasyonu gazın geç alev almasına yol açar ve şiddetli bir yanma sesi ortaya çıkar.

Olan şudur. Brülöre gaz gelir ama kıvılcım gazı zamanında tutuşturamaz. Bu arada yanma odasında bir miktar gaz birikir ve kıvılcım nihayet atladığında bu gazın tamamı aynı anda tutuşur. Duyduğunuz patlama sesi budur. Kirlenmiş elektrot, tıkanmış enjektör, ayarı kaçmış gaz valfi ve yanma odasındaki kurum birikintisi en sık karşılaşılan sebeplerdir.

Kombi patlamalı yanıyor ne demek?

Ustaların patlamalı yanma dediği durum tam olarak budur. Kombi her devreye girdiğinde tek bir sert sesle ateşleniyorsa, cihaz normal yanmaya değil gecikmiş ateşlemeye geçmiş demektir. Kullanıcının fark edebileceği belirtiler şunlardır. Ses her ateşlemede tekrarlar, rastgele değildir. Ateşleme birkaç denemede gerçekleşir ve bazen arıza koduyla kilitlenir. Alev penceresi olan modellerde alev anlık olarak normalden büyük görünür. Yanma odasında kurum arttığı için zamanla is kokusu duyulabilir.

Patlamalı yanma cihazın kendiliğinden patlayacağı anlamına gelmez, kombiler bunu durduran emniyet düzenekleriyle üretilir. Ancak her tekrar eşanjöre ve yanma odasına yük bindirir, ateşleme parçalarını daha da bozar ve sorun kendi kendine düzelmez. Bu yüzden geciktirilmemesi gereken bir arızadır.

Bu sesi duyuyorsanız kombinizi kullanmaya devam etmeyin. Cihazı kapatın ve sorunu çözdürmeden yeniden çalıştırmayın. Ateşlemedeki gecikme her seferinde eşanjöre ve yanma odasına yük bindirir. Ankara genelinde yerinde kombi servisi veriyoruz, kombinizin markasını ve modelini iletirseniz sorunu telefonda daha net konuşabiliriz.

Sesle birlikte gaz kokusu da alıyorsanız

Gaz kokusu, yukarıdaki başlıkların hiçbirine benzemeyen ayrı bir durumdur ve önceliği can güvenliğidir. Doğal gaz dağıtım şirketlerinin resmi talimatı şu şekildedir. Panik yapmadan binanın doğal gaz ana giriş vanasını kapatın. Kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırın. Elektrik düğmelerine dokunmayın, açık olanı kapatmayın, kapalı olanı açmayın. Kıvılcım oluşturabileceği için bulunduğunuz ortamda telefon kullanmayın, telefon çalarsa açmayın. Sigara, kibrit ve çakmak gibi açık alev kaynaklarını kullanmayın, asansörü çalıştırmayın.

Ardından gaz olmayan güvenli bir yere geçip 187 Doğal Gaz Acil hattını arayın ve adresinizi sakin bir şekilde bildirin. Gaz güvenliği sağlandıktan sonra kombideki arızayı biz üstlenebiliriz.

Kombi seslerini nasıl önlersiniz?

Bu seslerin büyük bölümü aynı iki sebepten doğar, birikinti ve bakımsızlık. Yılda bir yaptırılan kombi bakımı sırasında yanma odası ve brülör temizlenir, ateşleme elektrotları kontrol edilir, gaz ve su basıncı ölçülür. Bu üç işlem, yukarıda saydığımız seslerin çoğunun ortaya çıkmasını baştan engeller.

Kendi yapabilecekleriniz de var. Basıncı düzenli aralıklarla kontrol edin ve soğuk sistemde 1 ile 1,5 bar aralığında tutun. Isıtma sezonuna girerken peteklerin havasını alın. Radyatörlerinizde ısınma farkı varsa tesisatta çamur birikmiş olabilir, bunu bakım sırasında bize söyleyin. Göstergeniz hiç hareket etmiyorsa değerlere güvenmeyin, manometre arızası olasılığını değerlendirin.

Sezon başında yaptırılan bakım, kışın en yoğun gününde arıza yaşama ihtimalinizi belirgin biçimde düşürür. Kombinizden yeni bir ses geldiyse bunu kışa bırakmayın.

Sık sorulan sorular

Kombiden ses gelmesi tehlikeli mi?

Seslerin çoğu acil tehlike taşımaz. Kombiler kendilerini durduran güvenlik mekanizmalarıyla üretilir. Buna karşılık ateşleme anında duyulan pat veya güm şeklindeki patlama sesi, gazın geç tutuştuğunu gösterdiği için beklemeye gelmez. Sese gaz kokusu eşlik ediyorsa durum tamamen farklıdır, önce gaz güvenliği sağlanmalıdır.

Kombiden ıslık sesi geliyor, ne anlama gelir?

Islık ve kaynama sesi genellikle ana eşanjörde biriken kireçten kaynaklanır. Kireç su kanallarını daraltınca su bölgesel olarak kaynar ve bu ses ortaya çıkar. Eşanjörün temizlenmesi gerekir. İhmal edilirse ısı transferi düşer, doğal gaz tüketimi artar ve eşanjör zarar görür.

Kombiden gelen uğultu sesi kendiliğinden geçer mi?

Geçmez. Uğultu genellikle fan motorunun balansının bozulmasından ya da sirkülasyon pompası rulmanlarının aşınmasından kaynaklanır. Aşınan rulman zamanla daha da bozulur. Ses metalik bir tıslamaya dönüşmeye başladıysa parça değişim aşamasına gelmiş demektir.

Peteklerin havasını aldım ama ses devam ediyor, sebebi ne olabilir?

Hava alma sonrası sesin kısa sürede geri gelmesi, sisteme sürekli hava girdiğini gösterir. Bu durumda sızdıran bir bağlantı ya da görevini yapamayan bir genleşme tankı öncelikli şüphelidir. Hava almayı tekrarlamak yerine sistemin kontrol edilmesi gerekir.

Kombiden pat sesi geliyorsa kombiyi kapatmalı mıyım?

Evet. Ateşleme anındaki patlama sesi, yanma odasında biriken gazın topluca tutuşmasından kaynaklanır. Cihazı kapatın ve arıza giderilmeden çalıştırmayın. Her tekrar, eşanjöre ve yanma odasına ek yük bindirir.

Kombi patlamalı yanıyor, belirtileri neler?

Patlamalı yanmada ses her ateşlemede tekrarlar ve tektir. Ateşleme birkaç denemede gerçekleşir, bazı modellerde arıza koduyla kilitlenme görülür, alev anlık olarak normalden büyük görünebilir ve zamanla is kokusu duyulabilir. Sebep genellikle ateşleme elektrotunun kirlenmesi, enjektör tıkanıklığı ya da gaz valfi ayarıdır. Kombiyi kapatıp arızayı gidertmeden çalıştırmayın.

Kombi sesleri için hangi bakım gerekir?

Yılda bir yapılan bakımda yanma odası ve brülör temizlenir, ateşleme elektrotları kontrol edilir, gaz ve su basıncı ölçülür. Kireç birikimi varsa eşanjör temizliği ayrıca yapılır. Bu işlemler seslerin büyük bölümünü baştan önler.